Ma Jinteressanix

Ma jinteressanix iktar,
U żgur ma rridx inkun naf,
La fuq fejn mort dan is-sajf għal btala,
W anqas fuq dik il-veduta liema bħalha.

Għajjejt, u għajjejt ta' veru
Li ta' kuljum irrid ngħaddi minnha
Il-passjoni li naħseb fik kull filgħod'
Avolja naf kemm qegħdha il-bogħod

Ma jinteressanix iktar,
Minn xiex inti għaddejja
Hekk jew b'hekk lil ħadd ieħor trid ħdejk,
Biex itik xi bewsa fuq ħuġbejk.

Għajjejt, u għajjejt ta' veru
Newdhen, nittama u nixxennaq
Naħseb fuqek filwaqt li nħares lejn ix-xmara,
Biex terggħa tħallini hemm, qisni ġbara.

Ma jinteressanix iktar,
Ma fadalli xejn iktar xi ngħidlek.
L-għażla tiegħek int għamilta,
Avolja jien qatt ma fhimta ...

Għajjejt, u għajjejt ta' veru
Waqt li nieħu nifs ieħor, b'das-sigarett f"idi,
Għax fejn qatt bsart, li minflok b'idi f'tiegħek,
Kont ħa nkun hawn, nibki l-memorji li għamilt miegħek

F'Għoxx Min?

F’għoxx min iqum kmieni fi-għodu mingħajr żveljarin,
U kapaċi joħroġ mid-dar bla ma jieħu kafe

F’għoxx min imur għal-ġurnata xogħol,
Imbagħad jibqalu l-enerġija biex jagħmel affarijeit oħra wara

F’għoxx min ma jafx x'inhu l-qtugħ ta’ qalb,
U jħares lejn min esperjenzah b’ċertu inferjorita

F’għoxx min jaħxi,
Għax min qatt ma ħexa, qatt ma mexa’

F’għoxx min qatt ma ħalla pajjiżu warajh,
U xorta mingħalih li jaf x’toffri d-dinja

F’għoxx min jaħseb li l-flus mhux problema,
Għax dejjem ħallaslu u ħadlu ħsieb kollox missieru

F’għoxx min għadu jġib ruħu ta’ tmintax-il sena,
U fil-verita ħa jgħalaq tletin u ma jridx jaċċettha

F’għoxx min jiġieh kollox sew,
Mingħajr qatt ma kellu mument wiħed ta’ tbatija

F’għoxx min jaħseb li kollox għadu sew,

U mhux jinduna li kollox li madwaru kollox ilu li tnejjek

F’għoxx min iqatta ħajjtu għaddej minn ħaġa għal-oħra,
Bla ma jieħu l-mument biex jifhem xiż-żobb qiegħed jagħmel b’ħajjtu

F’għoxx min hu ottimist,
U jipprova jġiegħel lil ħaddieħor ikun bħalu

F’għoxx min hu pessimist,
Li jiġi jipprova jaħxilek il-ġurnata għax hu paranoiku

F’għoxx min m’għandux bajd jaċċetta l-ħajja,
U l-iżvintura tiegħu jrid dejjem jgħid li hi tort ’ħaddiehor

F’għoxx min imur il-knisja nhar ta’ Ħadd,
Biex kif joħroġ fuq iz-zuntier jaqbad izekzek fuq in-nies

F’għoxx min joħroġ jixrob,
U imbagħad qatt ma jidħol lura id-dar fis-sakra

F’għoxx min kapaċi jixrob biss biex jieħu gost,
Għax ma għandu xejn ġewwa fih li jixtieq joqtol bil-valenu li hu l-alcohol

F’għoxx min qatt ma pejjep,
U imbagħad jiġi jgħidlek biex tieqaf għax “għal-ġid tiegħek ...”

F’għoxx min mhux kapaċi jara mara,
Bla ma jara ukoll kif ħa jgħabbiha

F’għoxx min diġa għandu mara,
U moħħu biss f’nisa oħra, biex ikorni

F’għoxx min hu miċ-ċentru,
U jaħseb li n-nofsinhar hu post tal-ħamalli

F’għoxx min jaf il-Malti,
Imbagħad jagħżel li jitkellem bl-ingliż mal-Maltin ta’ madwaru

F’għoxx min ma jibżax,
U ġenwinament jaħseb li xi darba l’quddiem l-ħajja ħa tittrattah tajjeb

F’għoxx min qatt ma ħa riskju,
Għax qatt ma kellu bżonn jagħmel għażla importanti f’ħajtu

F’għoxx min jibqa’ jittama,
U verament jemmen li l-affarijiet xi darba ħa jinbidlu għal-aħjar

F’għoxx kull min jemmen,
Li aħna lkoll nitwieldu u mmutu indaqs

F’għoxx kollox.

F’għoxx kulħadd.

Cigarettes and Coffee

Cigarette. Coffee. Work. Repeat.
With every nicotine filled breath,
I feel my heart increase in its beat.

They're slowly killing me, and I know that.
But how different is it really,
Than these photos of you I keep looking at?

Up I look and see this cherry blossom tree.
However it is its reflection that haunts
These murky waters, as if it is looking at me.

Somehow, it makes me think of you.
It makes me realise that I'm so lost.
That you moved on and left me here ...
... confused, angry and lonely at most.

This fag is finished, but now what?

Something is missing, but I am not sure,

Back to work so early? Definitely not.

I feel drowsy, tired and sleepy ...
I get a coffee from the shop next door,
Where they probably think I'm creepy.

There is little left for me to do.
Focus on work they usually say,
But nothing makes me feel less blue.

And for a change, it is raining again.
With this, gone is the reflection of this tree.
I am left with only one thought in my brain ...
... did I really have to meet you, that day by the sea?

- "Cigarettes and Coffee", Bremen, Germany. April 2018

Alone in the Snow

How did I get here?
I'm in the midst of all this ice and snow.
All alone, far from everything,
And yet, I still feel exposed and on show.

I see these endless plains,
Dotted only with a few trees.
Covered in snow, chest deep,
And on my face this cold breeze.

Three months ago
I seriously did not think of this,
And now that I am here
It is you, that I will surely miss,

- "Alone in the Snow", Kiruna, Sweden. March 2018

Tgħid id-Dinja Tisbieħ?

B'żumbett wara l-ieħor,
f'għajnejja d-dinja forsi tisbieħ.
Iżda jiena dejjem hawn
U bil-mod il-mod, naħseb qed niblieh ...

- "Tgħid id-Dinja Tisbieħ?", Birmingham, UK. Frar, 2018

Il-Ġamra f’Tarf iż-Żumbett

Ħafna sibna ruħna fis-sitwazzjoni li ninsab bħalissa fiha jien. Il-ħajja taf tkun iebsa għal-kulħadd, speċjalment meta naslu għal-kwistjonijiet tal-qalb. B’qasma ta’ qalb, ikolli ngħidlek li ninsab f’sitwazzjoni minn dawn.

Tal-għaġeb kif kull relazzjoni, għalumenu naħseb jien, tixbaħ lil dak iż-żumbett li xi ħadd minn sħabek offrielek xi darba jew oħra. Dejjem titfaċċa opportunita, u jibda kollox meta xi ħabib jew ġabiba, jintefa irembel dak iż-żumbett, jekk ikun f’nofs ta’ xi festin bejn ħbieb ta’ ġewwa, f’xi flett żgħir, f’daħna ta’ sigaretti u mużika ta’ Gigi D’Agostino, qalb l-għajjat fis-saħna tal-argumenti; jekk ukoll ikun f’nofs ta’ party qawwi ġewwa l-Liquid, techno biss. U, inkunu qegħdin nigdbu, jekk niċħdu li ma jkunx iħajjrek. Bl-istess mod, jekk hux wiċċ imb’wiċċ waqt li qiegħed tistenna dik il-birra kiesġa li tkun ordnajt, jew fuq l-Internet, jekk hux Tinder jew Facebook jew Instagram, it-tnejn li aħna rajna dik it-tfajla ġustuża, li mil-ewwel mument kif rajnieha, għedna f’qalbna “Illostja x’naghmillha!”. U hemm aħna, bħaż-żumbett, nibdew b’dik ix-xewqa għal dak li għadna m’aħniex ċerti rriduhx.

U kif dik il-birra tinżel għasel, u moħħok jibda jgħid, “U iva, tgħid nieħu nifs minn li qiegħed irembel Steve?”, bl-istess mod waqt li tkun qiegħed tħares darbtejn, hekk hux ma dak il-bar, jew waqt li tistalkja fuq Facebook, taħseb, “Tgħid nibgħatilha xi ħaġa?”. F’tebqa t’għajn, issib ruħħek tibgħatilha messaġġ, bl-istess mod kif bla ma tkun indunajt, kif Pietru joffrielek nifs, ma tgħidx le.

Minn dak il-mument kif taqgħa għat-tentazzjoni, tibda sewwa l-analoġija tiegħi kif relazzjoni, l-imħabba, hija bħaż-żumbett. Minn dak il-mument, tkun xegħelt iż-żumbett, u issa, flimkien, ħa nsegwu dik il-ġamra. Tieħu l-ewwel nifs, u ovvjament li tgawdih, bħal dik it-tbissima li ttik dik it-tfajla meta tieħu ċans u tgħidilha “Hello ...”. Pero, bħal ġamra fit-tarf ta’ dak il-kanun zgħir, dak huwa l-ewwel pass fir-relazzjoni, li ma tirrealizzax biha, għax lanqas biss tkun ħsibt fuqha.

Is-sentiment huwa wiħed tal-ġenn. U għalekk wara ftit, tieħu t-tieni nifs, dik il-ġamra, bdiet dieħla l-ġewwa tul iż-żumbett. U avolja ma tagħtix kas, dak iż-żumbett ikun qabad jiqsar. U meta thoss il-mowbajl jivvibra, u tinduna li hi qabdet tirrispondik lura għal-messaġġi, tkun elat, u titla’ waħda sas-seba’ sema. Tibgħat lura, imma ngħiduha kif inhi, riskju, għax ma tafx hux ha tibgħatlek lura. Bl-istess mod, dak il-kanun tqassmu lil Pietru fuq in-naġa l-oħra, bla ma taf meta ha jiġi lura. Taqsam dik il-ġonta, u bis-saħħa ta’ tnejn min-nies, u iktar, il-ġamra tibda dieħla sew il-ġewwa, iżda tibqa’ ma tagħtix kas. Tibqgħu tibgħatu lil xulxin, u wara ftit toħorġu, forsi għal-darba tnejn. U bis-saħħa tat-tnejn li intom, ir-relazzjoni tibda’ dieħla l-ġewwa ġmielha. B’nifs ieħor smoke, l-istess bħal meta tbusek kif tisbenaħ ħdejk f’soddtok, tħossok tinqata’ minn saqajk u titla f’ġenna tal-art.

Qalb il-paroli u d-diskussjonijiet, dik il-ġonta tkun qabdet tiqsar, u il-ġamra forsi anke xi darba ntfiet u xi ħadd kellu jerġgħa jqabbdu. Toħorġu, tieħdu gost flimkien, u wara ftit, issib ruħħek għandek tfajla. U l-ġamra f’tarf iż-żumbett ġieli ntfiet, u terġgħa tixgħelu, bħal kif ġieli tiġġieldu, u avolja taħseb li kwazi spiċċa kollox fix-xejn, b’xi mod terġgħa tixgħal dik il-fjamma.

Iżda hemmek tinduna, li dak iż-żumbett wasal biex jispiċċa, meta tħoss dik in-naqra ħarqa tal-ġamra kif tibda riesqa lejn subgħajk. L-istess magħha, tinduna li l-konverżazzjoni ta’ issa ma għadiex bħal dik ta’ qabel, dik li kienet tant telak fil-bidu. Tibda tħoss xi ħaġa differenti, ċertu sens ta’ diżappunt, u forsi anka ħarira biża’ għax taf li qiegħed joqrob it-tmiem. Tinduna li dik il-ġonta waslet biex tispiċċa, u hekkel, qisu terġgħa tiġi naqra f’tiegħek.

Meta jkun spiċċa ta’ veru, u fadallek biss ir-rawċ imqabbad ħarira f’idek, tgarah l’hemm, jew mal-art jew forsi f’dak l-ashtray, maħmuġ sebgħa pesti, ħdejn dak il-biċċa speaker waqt il-festin fil-flett li semmejna qabel. Hemmek, f’dak il-mument, xi ħadd minnkom jiddeċiedi li aħjar tieqfu, jew għallinqas, tieħdu dak in-naqra żmien il-bogħod minn xulxin. Insomma, il-verita hi li bġal ma dak iz-zumbett spiċċa, l-istess kienet dik ir-relazzjoni tant għal-qalbek.

...

Iżda ma tieqafx hemm. Tixtieq li tieqaf hemm. Tgħid lil kulħadd li fkollox xorta baqa’ miexi fuq ir-rubini u għaddielek. Imma fil-verita ma tkunx. U hemmek, jien u niċassa naqa moħħi mifqugħ, inħares lejn ir-rawċ, lejn dik il-ġamra għadha ddaħħan ... nsaqsi lili nnifsi, “Meta ha tintefa?”

Għall-erwieħ!

Minn meta kont għadni tifel kelli influwenza kbira Taljana fuqi. Kbirt, bħal ħafna tfal tampari minn-naħa t'isfel ta' Malta, mhux f'ħafna lussu. Peress li cable ma konniex nifilħu nħallsu għalih, kont nara ħafna televiżjoni taljana li konna naqbdu dak iż-żmien bl-aerial minn Sqallija. U bejn Rai Uno u Rai Due, u l-istazzjonijiet tal-Mediaset, fl-imkien mal-La 7 u Antenna Sicilia, jiena qattajt tfuliti nara films, aħbarijiet u programmi bit-taljan. Tant li meta kont għadni ta' eta zgħira ħafna, kont diġa kapaċi nitkellem bit-taljan xi ftit jew wisq.

Meta qbadt nikber, u kont għamilt ħbieb minn barra r-raħal, kont indunajt li mhux kulhadd kien bħali, kapaċi ħafna iktar bit-Taljan u il-Malti milli bil-Malti u Ingliż. Kont qbadt niltaqgħa ma' żgħażagħ ohrajn, li llum huma ħbieb mil-akbar tiegħi, li t-Taljan ma kienux jafuh. Dan bejn għax trabbew fin-naħa ta' fuq ta' pajjiżna, fejn minn dejjem konna nafuhom b'tal-pepe u li jippreferu jitkellmu bl-Ingliż ħalli iħossuhom mil-ohrajn, u bejn għax kienu kibru jaraw televiżjoni differenti minn dik li kont imdorri nara jien, u sħabi tan-naħa tisfel.

L-istorja ta' pajjiżi dejjem affaxxinatni ħafna, u minn dejjem kont ninteressa ruħi fuq x'kien ġara fi kwalunkwe post storiku kont insib ruħi fih. Eventwalment, kont smajt bil-kwistjoni politika li kienet inqalghet f'Malta fit-tieni nofs tas-seklu dsatax, u kompliet kibret fil-bidu tas-seklu għoxrin. Dien kienet, ovvjament, il-kwistjoni tal-lingwi uffi1jali ta' pajjiżna. Il-Maltin ta' dak iż-żmien, kif ukoll il-mexxejja tagħhom, kienu riedu li jibqgħa jiġi imgħallem u użat it-Taljan bħala l-lingwa uffiċjali ta' pajjiżna. Iżda billi konna kolonja Ingliża, u dawn riedu jużgħaw lil Malta bħala mezz ta' propoaganda biex iżidu l-influwenza Ingliża fil-Mediterran, ovvjament dawn riedu illi l-Ingliż jieħu post it-Taljan bħala lingwa ufficjali ta' pajjiżna.

Milux, bejn għax inżilt waħda sa Malta għal-festa tar-raħal, u bejn għax issa ilni tliet snin nieqes minn pajjiżna, qbadt inħoss ċertu sens ta' patrijottiżmu dejjem jikber bil-mod il-mod għal-pajjiżna. Erġajt qbadt napprezza il-kultura tagħna iktar minn qatt qabel, u sirt nibqa affaxxinat kemm kemm nimxi fit-toroq ta' Malta, napprezza l-ġahwar arkitetturali li ħallewlna missirijietna. Ma għenx il-fatt li qrajt il-ktieb Rokit, ta' Lorrane Vella, li alkemm huwa eċċellenti u għoġobni ħafna, jiddeskrivi xeni ta' Malta f'futur ipotetiku (li nittama qatt ma jasal fuqna), li qatt ma nixtieq li nara lil pajjiżi tant għaziz fih. U minn hemm, iddeċidejt li ridt insir naf iktar fuq pajjiżna kif kien qabel, u qbadt naqra is-serje ta' Herbert Ganado, Rajt Malta Tinbidel.

Fl-ewwel volum ta' Rajt Malta Tinbidel, Ganado jiddiskuti u janalizza is-sitwazzjoni politika ta' pajjiżna fil-bidu tas-seklu għoxrin, u alluwra, bla dubju, ma setgħax iħalli barra din il-kwistjoni poltiika tal-lingwa uffiċjali ta' Malta, jekk hux it-Taljan jew l-Ingliż.

Ganado jiddeskrivi b'mod tajjeb ħafna x'kien qiegħed jiġri f'dak iż-żmien, u wara deskrizzjoni approfondita ta' fiex kienet is-sitwazzjoni, jintefgħa ukoll jiddeskrivi kif kienet qegħedha tiżvolġi fl-iskejjel ta' Malta ta' dak iż-żmien. Jelabora fuq kif kienu ġew Malta żewġ fergħat ta' qassisin Ġiżwiti,  fergħa mil-Ingilterra, u oħra minn Sqallija. Jispjega kif dawn it-tnejn fetħu skejjel f'Malta, u kienu iżommu ma' naħat differenti ta' din il-kwistjoni politika.

Jien, kif forsi tafu, attendejt San Alwiġi f'Birkirkara, li hija skola tal-Ġiżwiti, allura, jien u naqra id-deskrizzjoni tiegħu, ma tistgħux timmaġinaw il-biża' li qabadni ġewwa fija li San Alwiġi, skola li tant tfisser esperjenzi u tifkiriet sbieħ għalija, setgħat kienet imwaqqfa mil-fergħa ta' qassisin Ingliżi li kienu ġew Malta f'dak iż-żmien, u li kienu jiffavorixxu l-Ingliż fuq it-Taljan.

U issa nikkwotalkom lil Ganado nnifsu, "Il-ġlieda politika tal-lingwa kienet bdiet tinħass. L_Arċisqof Mawru Caruana kien ġie edukat g'fak il-kulleġġ fejn kien edukat ukoll ħu missieri, il-Maġġur Alfred Ganado, li għalekk kien ħabib ta' l-Arċisqof Caruana. Kienet l-ewwel ġenerazzjoni Maltija ta' subien li giet influwenzata b'edukazzjoni Ingliża f'Malta. Ftit wara fetaħ il-kulleġġ Sacred Heart, ukoll f'San Giljan, li kellu influwenza enormi fuq l-edukazzjoni Ingliża ta' Malta.Imma fl-1907 il-Giżwiti Ingliżi telqu. U warajhom, il-Ġiżwiti Sqallin fetħu l-kulleġġ ta' Birkirkara."

*Nifs fond.*

*Nifs fond ieħor.*

Għall-erwieħ!